Competentieprofiel voor zorgteams

Zorginstellingen voor langdurige zorg kunnen het functioneren van zorgteams verbeteren door rekening te houden met arbeidspsychologische competenties.

De instellingen zijn zich sterk bewust van de teamdynamiek, maar hebben nog onvoldoende handvatten om hier gericht op in te spelen.
Naar aanleiding van onderzoek van het NIVEL heeft Derks & Derks B.V. - expert op het gebied van arbeidspsychologische competenties - een competentieprofiel ontwikkeld voor zorgmedewerkers en zorgteams.

Vraaggestuurde zorg

Competenties worden meestal geassocieerd met functiegeschiktheid en carrière maken. Dan gaat het over de theoretische kennis en praktische vaardigheden die nodig zijn om een functie goed in te kunnen vullen. Dat lijkt voldoende in een door aanbod gestuurd zorgveld waarin cliënten de voorgeschreven zorg krijgen van professionals die beschikken over de juiste diploma’s, accreditaties en training. Om goed in te spelen op de wensen die ontstaan in een meer vraaggestuurde zorgmarkt, is het noodzakelijk ook andere, meer arbeidspsychologische competenties te benoemen. Want met vragen als “Hoe moet een medewerker reageren?" en "Wat wordt er door/van de zorgvrager (of de familie) gevraagd en verwacht?", wordt nauwelijks rekening gehouden bij de selectie of ontwikkeling van medewerkers of bij het roosteren van teamleden.

Rollen

Een medewerker in de zorg kan tijdens het uitoefenen van een functie verschillende rollen hebben. Deze rollen bepalen het competentieprofiel dat een medewerker moet hebben om de functie als geheel goed te kunnen invullen. Wij onderscheiden vijf rollen:
  • zorgverlener
  • regisseur
  • ontwerper
  • coach
  • beroepsbeoefenaar

Competentieprofiel

In het rapport dat geschreven is naar aanleiding van het NIVEL-onderzoek wordt een aanzet gegeven voor een (arbeidspsychologisch) competentieprofiel. Gesteld wordt dat een bepaald niveau van elke competentie minimaal aanwezig moet zijn om de volle breedte van zorgfuncties op een goede manier te kunnen invullen. De competenties in het profiel zijn:

  • inlevingsvermogen
  • samenwerken
  • initiatief
  • plannen en organiseren
  • probleemanalyse
  • communicatieve vaardigheden
  • gedrevenheid
  • kwaliteitsgerichtheid
Met dat profiel kan worden gedefinieerd welke competenties op welk niveau bij individuele zorgverleners en in teams aanwezig moeten zijn om een kwalitatief goede zorg te garanderen. Hoe beter een medewerker een competentie beheerst, hoe groter zijn invloed op dat gebied is op de performance van het team.
Door een gewenst teamprofiel vast te stellen kunnen zorginstellingen teams optimaal samenstellen (en inroosteren), is de achterliggende gedachte. Daarmee ontstaat een ‘meetlat’ waarvan de resultaten gebruikt kunnen worden als input voor verbetering, feedback, training, coaching en voor gerichte werving en selectie voor (nog) betere kwaliteit in langdurige zorg.

Het hele rapport kunt u hier downloaden (pdf, 633 kB)

Hier vindt u de resultaten van het NIVEL-onderzoek.